Hiperborea – rekonstrukcja święta
Zdaniem starożytnych Greków, mityczna kraina ulokowana na północy, Hyperborea, była rajem na ziemi, a jej mieszkańcy pozostawali wiecznie młodzi i szczęśliwi, nie znając pojęcia kłótni, sporu, czy wojny. Żywili się płodami licznych gajów, unikając spożywania mięsa. W krainie tej słońce było bogiem, nikt nie chorował, a dzień trwał cały rok, za wyjątkiem jednego przesilenia. Wtedy właśnie Hiperborejczycy spotykali się, by wspólnie tańczyć, śpiewać i odprawiać rytuały gwarantujące przedłużenie stanu szczęśliwości o kolejny rok.
Celebracja święta to cała sekwencja działań, na które składają się praktyki indywidualne i wspólnotowe, zachowania, rekwizyty, jedzenie, śpiew, taniec i inne formy społecznej aktywności – gry, zabawy, parady i przemarsze.
Myśląc o rekonstrukcji święta mam na uwadze przede wszystkim uczestnictwo. To zaś, by nie być jedynie obserwatorem, powinno opierać się na zaangażowaniu w różne etapy przygotowań. Oraz skonstruowaniu języka owej efemerycznej wspólnoty powołanej na chwilę, którym w ramach samego wydarzenia będziemy mogli się posłużyć.
Wydarzenie trwające całą dobę składa się z kilku etapów ulokowanych w kilku przestrzeniach, dedykowanych różnym formom aktywności ciała i umysłu. Wszystkie te elementy połączone są wspólnym kluczem wykreowanej na potrzeby święta symboliki, koloru i ruchu.
Na etapie przygotowań działania odbywać się będą symultanicznie, na kolejnych połączymy je w całość.
Etap 1 – Brama wejścia / przygotowania (warsztaty tańców paradnych, wokalne, przestrzeń audiofilska, maski i elementy scenograficzne, pokój darów, strefa kulinarna)
Stopy – swobodnie prowadzony warsztat kroków paradnych oraz figur i sekwencji tanecznych które pojawią się na zabawie
Gardło – swobodnie prowadzony warsztat wokalny na podstawie zawołań, zaśpiewów, przyśpiewek i pieśni które można będzie użyć w czasie zabawy oraz parady.
Oczy – elementy scenograficzne stacjonarne (zabawa) i mobilne (parada), maski, lampiony, przebrania, make-up etc.
Uszy – pomieszczenie audiofilskie w którym posłuchać można będzie muzyki obrzędowej z różnych tradycji, z naciskiem na słowiańszczyznę
Trzewia – pomieszczenie kulinarne, gdzie wspólnie przygotować można będzie potrawy i napitki świąteczne (cztery żywioły – kolory i smaki)
Serce – pokój darów w którym zbieramy oraz przygotowujemy drobne upominki dla uczestników wydarzenia.
Etap 2 – Celebracja (Parada à rebours, zabawa taneczna)
A. Parada à rebours – przebrania, lampiony, maski, kroki paradne, instrumenty i zawołania, od tyłu, wspak, świat na głowie.
B. Zabawa taneczna wg scenariusza numerycznego poddawanego na bieżąco zmianom wynikającym z przebiegu energetycznego.
1 / Jednostka. Bezruch. Kołysanie na wietrze. Punkty, rozproszenie, linie, rzędy, ruch
Indywiduum jako składnik wspólnoty, tańce prowadzone przez jednego lidera. Tańce korowodowe w okręgach otwartych i zamkniętych.
2 / Para, układy bipolarne, cykle kosmiczne, wahadło
W tradycji Kosmos uważany był za istotę żyjącą, która rodzi się, rozwija i zamiera, toteż jego istnieniem rządzą takie same prawa i zasady, jak życiem człowieka. Życie kosmosu to łańcuch zbudowany z szeregu odcinków czasowych, rozdzielonych okresami przemiany. Cykliczność ta ma naturę wahadłową i oscyluje wokół podstawowych opozycji dwójkowych typu: dzień – noc, lato – zima, życie – śmierć.
3 / Trójka, asymilacja Obcego, Brama
Obrzędy przejścia to rytuały które zmieniają status człowieka. Ich charakterystyczną cechą jest zmiana (odebranie i nadanie) jakiejś właściwości poddanego mu człowieka. Obrzędy te służą do zaznaczenia przełomowych okresów w życiu jednostki, związanych z przekroczeniem granicy między dwoma kategoriami społecznymi, z przechodzeniem z jednej fazy życia do kolejnej, zmianą grupy wiekowej lub społecznej, zaś w życiu społeczności wiążą się ze zdarzeniami kosmicznymi, takimi jak przejście jednego roku w drugi, celebrowanie cyklu słonecznego czy faz księżyca. Każdy obrzęd przejścia zazwyczaj dzieli się na trzy etapy – wyłączenia, zawieszenia i włączenia.
4 / Gromady, grupy, zbiory niepuste
Struktury symetryczne i asymetryczne, odbicia w krzywym zwierciadle. My, wy, oni – asymilacja „obcego”, wykluczenie, budowanie murów i mostów, „zagarnianie przestrzeni” czy niespodziewana zamiana „przestrzeni” w „miejsce”.
Etap 3 – Brama wyjścia (pożegnanie, demakijaż, wymiana stworzonych darów)
Demakijaż, symboliczna anihilacja masek, strojów, lampionów, elementów dekoracji. Poranne opowieści, wspólne śniadanie, obdarowywanie oraz wymiana darów.
Premiera wydarzenia teatralnego „Hiperborea – rekonstrukcja święta” (Polska) /Festiwal Retroperspektywy 2021 / Teatr Chorea / Fabryka Sztuki Łódź
Zespół Hiperborea
Jacek Hałas – Twórca i mózg konceptu, prowadzenie warsztatu tańca i kroków paradnych, parada, potańcówka
Francois Monnet – serce całości, warsztat masek i scenografii, mistrz kucharski
Julia Hałas – make-up „Hyperborea style”
Alicja Choromańska-Hałas – papieroplastyka, pomocnik mistrza kucharskiego
Antek Hałas – etno/chillout
Jonasz i Jakub Hałas – prawa i lewa ręka Jacka Hałasa, trąbka i akordeon
Rodzinna Orkiestra i Teatr „Noiseband” – parada, zabawa taneczna, warsztat tańca
Kapela Teatru Brama – zabawa taneczna, parada, warsztat tańca
Agata Harz – warsztat okrzyków, zawołań i piosenek śpiewanych od tyłu, prowadzenie chóru w paradzie
Katarzyna Jackowska – pokój darów, mózg i serce trzeciego etapu świętowania, czyli bramy wyjścia
Czas trwania: 11 godzin / Wiek widzów: 14 +
* WYDARZENIE NA ŻYWO !
Data: 21 sierpnia 2021 / sobota / Godzina: 15:00 – 2:00
Miejsce: Budynek B i C, Art_Inkubator w Fabryce Sztuki w Łodzi, ul. Tymienieckiego 3
PROGRAM WYDARZENIA:
* Etap 1 – Przygotowania
Ważne informacje!
Uczestników wydarzenia prosimy o:
1. Przyniesienie ulubionego kubka (będzie Ci służył w czasie wydarzenia, a na końcu podarujesz go komuś)
2. Przyniesienie swojej łyżki (zabierzesz ją z powrotem)
3. Przyniesienie ulubionego umytego warzywa (korzeń lub nać, albo całe, albo dwa)
4. Przyniesienie Błękitu
godzina: 15.00
Rozpoczęcie i wprowadzenie do podróży Hiperborejskiej
Miejsce: Dziedziniec Fabryki Sztuki
godzina: 15:15 -16:15
Alchemicy / Trzewia / Kuchnia – wspólnie będziemy przygotowywać Złotą Polewkę i napitki Hiperboreańskie (Smoczą Krew, Słoneczne Mleko Myriam, Czystą Wodę)
Prowadzenie: Francois Monnet i Alicja Choromańska-Hałas
godzina: 16:30 -17:30
Pompa Celebrationem / Stopy – swobodnie prowadzony warsztat kroków paradnych oraz sekwencji tanecznych, które pojawią się na zabawie
Prowadzenie: Jacek Hałas i Jonasz Hałas
godzina: 17:45-18:45
Persona Borealis / Oczy – tworzenie Masek
Prowadzenie: Julia Hałas i Jakub Hałas
godzina: 19:00-20:00
Vox Retrorsum / Gardło – swobodnie prowadzony wokalny warsztat okrzyków, zawołań, zaśpiewów i pieśni a rebour
Prowadzenie: Agata Harz
godzina: 15:15-20:00
Stały dostęp:
1. Wyluzarnia – pomieszczenie audiofilskie, w którym posłuchać można będzie muzyki obrzędowej z różnych regionów Hiperborei i Słowiańszczyzny
Prowadzenie: Antoni Hałas
2. Kuchnia
Prowadzenie: Francois Monnet i Alicja Choromańska-Hałas
* Etap 2 – Świętowanie
godzina: 20:00
Uczta / Złota Polewka – danie stworzone wspólnie z uczestnikami wydarzenia, czyli wegańska zupa ze składników przyniesionych przez uczestników
godzina: 20:30-23:00
Parada à rebours
Prowadzenie: Noiseband oraz Agata Harz
godzina 21:00-23:00
Potańcówka
Prowadzenie: Kapela Teatru Brama oraz Noiseband
godzina: 23:00
Napitki Hyperboreńskie i Repas du berger
* Etap 3 – Brama wyjścia
godzina: 23:30-00:30
Rapsod Błękitny / Opowieści / Wymiana Darów
Prowadzenie: Katarzyna Jackowska
Metemorfoza Masek / Totem
Prowadzenie: Wszyscy
